Năm 2010, giáo viên sống được bằng lương?: Kỳ I: Lương giáo viên… cận chuẩn nghèo

Một giờ sinh hoạt tập thể HS trường THCS Quốc Oai- Đạ Teh

Theo báo giáo dục TPHCM http://giaoduc.edu.vn

Cách đây gần 4 năm, ngày 17-11-2006, trong buổi gặp gỡ 13 nhà giáo nhân dân vừa được phong tặng và một số giáo sư mới được công nhận chức danh, Phó thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Thiện Nhân (nay là Phó thủ tướng) đã nói, đến năm 2010 nhà giáo có thể sống được bằng lương. Bây giờ chỉ còn hơn 3 tháng là hết năm 2010, vậy lương của giáo viên đã đủ sống?

Hiện nay, một giáo viên (GV) mới đi làm, mỗi tháng chỉ được lãnh từ 1,2 đến 1,5 triệu đồng. TP.HCM đã nâng mức chuẩn nghèo lên 12 triệu đồng/người/năm, tương đương 1 triệu đồng/tháng. Theo chuẩn nghèo mới này, lương GV chỉ trên chuẩn nghèo một chút.

Nhiều GV thừa nhận khi đã chọn nghề giáo, không ai nghĩ mình sẽ giàu. Nhưng điều đó cũng không có nghĩa là cứ phải sống một cuộc sống thiếu trước hụt sau. Huống hồ, GV không chỉ có giờ lên lớp mà về nhà còn phải soạn giáo án, tìm tòi cách đổi mới phương pháp dạy học…

Thua lương… osin

“Nếu chúng tôi không chọn nghề giáo mà chọn nghề khác, có lẽ đời sống sẽ khấm khá hơn nhiều”, hiệu trưởng một trường tiểu học ở Q.1 tâm tư.

Thật vậy, với thu nhập chưa tới 1,6 triệu đồng/tháng đối với những GV mới đi làm và trên 4 triệu đồng đối với GV có thâm niên gần 30 năm thì nghề giáo là nghề có thu nhập khá “bèo”.

Sau hàng chục năm đứng trên bục giảng, đến nay lương của cô Nguyễn Thị Dung (GV Trường THPT Phan Đăng Lưu, Q.Phú Nhuận) chỉ trên 3 triệu đồng/tháng. Trong khi đó, con gái cô mới ra trường và làm việc tại Ngân hàng ACB đã được hưởng mức lương hơn 6 triệu đồng/tháng. Trường hợp lương của cha, mẹ làm nghề “gõ đầu trẻ” chỉ bằng 1/2, thậm chí 1/3 lương của con như mẹ con cô giáo Dung không phải là hiếm.

Trong khi lương cao gấp đôi lương mẹ nhưng bước ra khỏi công ty là xong một ngày làm việc của con gái cô Dung. Song với cô Dung thì khác. Tan trường, cô còn phải quan tâm đến việc học sinh có về nhà không hay lại la cà chơi game, thậm chí là gây gổ đánh nhau. Về tới nhà, trút bộ áo dài ra nào đã hết việc, cô phải soạn giáo án cho ngày mai, tự học để nâng cao kiến thức với mong mỏi truyền đạt kiến thức đến học sinh một cách tốt nhất.

Tuy vậy, so với các đồng nghiệp dạy mầm non hay tiểu học, áp lực của cô Dung vẫn còn nhẹ.

Chẳng hạn như trường hợp của cô Trần Đức Bảo Lan (GV Trường Mầm non Bé Ngoan, Q.1). Hàng ngày cô không chỉ tổ chức các hoạt động vui chơi, dạy học cho trẻ mà còn phải cho trẻ ăn, trẻ ngủ. Thậm chí khi trẻ ói, “ị”, cô cũng phải dọn. Buổi chiều, thay vì 4 giờ 30 là về thì 6-7 giờ mới về. Vì: “Phụ huynh gọi điện: “Cô ơi, mẹ đang bị kẹt xe, cô trông con giúp mẹ…”. Về nhà nào đã yên thân. Trẻ hơi nóng một chút, không chịu ăn hay có một vết xước ở người là phụ huynh gọi điện hỏi coi ban ngày ở trường có chuyện gì xảy ra. Với những phụ huynh nóng tính, GV có thể bị mắng vốn. Cực nhọc vậy mà lương chẳng đáng là bao.

Với những công việc mà GV mầm non đang làm, theo bà Lê Thị Liên Hoan - Phó trưởng phòng Giáo dục Mầm non Sở GD-ĐT TP.HCM thì chẳng khác nào “osin cao cấp”. Nhưng đáng buồn hơn, lương của “osin cao cấp” lại thua lương osin.

Lương thấp = cuộc sống chật vật

Sau 3 năm đi dạy, đến nay lương của cô Hồ Thị Hằng (GV Trường THCS Quang Trung, Q.Gò Vấp) đã được nâng lên 2.070.000 đồng/tháng. Không có nhà nên hai vợ chồng cô phải đi ở trọ. Trung bình mỗi tháng vợ chồng cô phải trả từ 1,2-1,3 triệu đồng tiền phòng trọ (bao gồm tiền phòng, điện, nước). “Chồng tôi đi làm xa, mỗi tháng tằn tiện lắm cũng chỉ gửi cho vợ được 1 triệu đồng. Số tiền này cộng với tiền lương của tôi sau khi đã trừ tiền phòng trọ thì cũng chỉ đủ ăn. Bây giờ mà có một đứa con, tôi không biết phải làm thế nào”, cô Hằng tâm sự.

Cùng chung cảnh ngộ đi thuê nhà trọ với cô Hằng là trường hợp thầy Hoa Thành Tường (GV Trường Tiểu học Trần Quang Khải, Q.1). Từ 10 năm nay, trung bình mỗi tháng thầy phải trích từ những đồng lương ít ỏi khoảng 1-1,3 triệu đồng để trả tiền phòng trọ. 27 năm cống hiến cho nghề dạy học, đến nay lương của thầy Tường cũng chỉ có 4 triệu đồng. Sau khi trừ đi tiền nhà, tiền học của các con, gia đình thầy phải sống một cuộc sống khá chật vật.

Những trường hợp cả hai vợ chồng cùng theo nghề giáo, đời sống còn khó khăn hơn nhiều. Trường hợp của thầy Nguyễn Trí Thức (GV Trường THCS Gò Vấp, Q.Gò Vấp) và cô Nguyễn Thị Phương Loan (GV Trường THCS Quang Trung, Q.Gò Vấp) là một ví dụ. Với 9 năm đứng trên bục giảng, hiện lương của thầy Thức và cô Loan chỉ vẻn vẹn 2,5 triệu đồng/tháng/người. “Cũng may chúng tôi ở nhà bố mẹ chồng nên không mất một khoản tiền phòng trọ. Tuy vậy, từ ngày có con, cuộc sống trở nên khó khăn hơn. Muốn mua sắm cái gì cũng phải đắn đo, suy nghĩ”, cô Loan nói.

Tổng lương của hai vợ chồng cô giáo Nguyễn Ngọc Trinh và chồng làm bảo vệ Trường Tiểu học Nguyễn Bỉnh Khiêm, Q.1 chỉ hơn 5 triệu đồng/tháng. Số tiền ít ỏi này may mắn không phải chi tiền thuê nhà, vì “Chúng tôi ở chung nhà bố mẹ tôi”, cô Trinh nói. Tuy vậy, với hai đứa con đang tuổi ăn tuổi học (đứa lớn học lớp 12, đứa nhỏ học lớp 8) nên vợ chồng cô phải chắt chiu từng đồng để đảm bảo cuộc sống thường ngày. “Còn khoảng 7 năm nữa là tôi về hưu, tôi thèm có một căn nhà riêng lắm”, cô Trinh khát khao.

Nỗi khát khao của cô Trinh cũng là niềm mong mỏi của hầu hết GV đang ngày ngày truyền đạt kiến thức tới các em học sinh. Nhưng thực tế lương chẳng đủ ăn thì làm gì có dư mà mua nhà…

Bài Hòa Triều, ảnh THCSQO

Nhiều giáo viên chuyển sang nghề da giày, may mặc

Theo   http://vtc.vn 17/10/2010 17:04

Hiện nay, ở Hải Phòng, không ít người được đào tạo trình độ đại học sư phạm chính quy nhưng đã phải chuyển sang làm các công việc khác như: da giày, may mặc, thậm chí làm bảo vệ… Rất nhiều giáo viên hợp đồng đứng lớp 40 tiết/1 tuần với mức lương không đủ tiền xăng xe đã phải từ bỏ “nghề cao quý” để tìm kiếm các công việc khác làm kế sinh nhai.

Tin liên quan

» Giáo viên sống bằng lương của mình thế nào?

Ảnh minh họa.

Chị Hoàng Thị Thường, giáo viên Trường tiểu học An Hòa (An Dương, Hải Phòng) trò chuyện với chúng tôi:

Ra trường năm 2001, chị nộp hồ sơ xét tuyển vào Phòng Giáo dục huyện và được phân công về trường dạy với mức lương 600 nghìn đồng/tháng. Qua nhiều lần điều chỉnh lương, đến nay, số tiền mà chị lĩnh được hàng tháng trừ đi khoản đóng bảo hiểm chỉ vỏn vẹn 1 triệu đồng/ tháng.

Bi đát hơn, phải kể đến những giáo viên giảng dạy theo hình thức hợp đồng trường. Tốt nghiệp cao đẳng sư phạm năm 2003 với chuyên ngành Văn – Địa, chị Nguyễn Thị Hiếu (huyện Kiến Thụy, Hải Phòng) lặn lội đến từng cơ sở giáo dục xin việc, song đều nhận được câu trả lời không có nhu cầu.

Cuối cùng, chị xin làm giáo viên hợp đồng tại Trường THCS Ngũ Đoan của huyện.

Đến nay, đã 7 năm, chị được nhận lương 400 nghìn đồng/ tháng, ngoài ra không có bất kỳ một khoản phụ cấp nào, kể cả BHXH và BHYT. Tính ra, lương cả tháng cũng không đủ xăng xe để chị đi làm từ nhà tới trường.

Bức xúc trước cơ chế bất hợp lý, chị Nguyễn Thị Lan, một giáo viên hợp đồng lâu năm ở huyện Thủy Nguyên (Hải Phòng), nói: “Hợp đồng lao động là sự thỏa thuận giữa nhà tuyển dụng và người lao động. Tôi ký hợp đồng có nghĩa là tôi chấp nhận công việc được phân công, điều kiện làm việc và mức lương quy định, thế nhưng tôi thấy thật bất công khi trả lương cho giáo viên hợp đồng thấp như vậy.”

Dù khó khăn, song họ vẫn bám trường, bám lớp với hi vọng có được một suất biên chế.

Tuy nhiên, điều này là quá mong manh và xem ra là “giấc mơ xa tầm tay”.

Ông Nguyễn Trung Ẩn, Trưởng Phòng giáo dục huyện Thủy Nguyên (Hải Phòng) cho biết:

“Với giáo viên THCS, gần 10 năm nay huyện “đóng cửa”, chỉ tuyển một số nhân viên phục vụ chứ không có biên chế giáo viên.

Đến nay, huyện Thủy Nguyên, Hải Phòng có khoảng 200 giáo viên hợp đồng tại các trường ở cấp THCS trở xuống, nhà trường phải cân đối tài chính và tự trả lương từ 500 – 600 nghìn đồng/ tháng. Nhiều khi, chỉ nghe có thông tin huyện tuyển giáo viên là chúng tôi nhận được cả chồng hồ sơ, nhưng cũng chỉ giải quyết dược 1, 2 trường hợp”.

Cũng “loay hoay” như trên, ông Phạm Uyên, Trưởng phòng Giáo dục huyện Tiên Lãng (Hải Phòng) cho hay, địa phương có khoảng 100 giáo viên hợp đồng tại trường.

“Huyện và nhiều trường không dám ký hợp đồng, vì lấy đâu kinh phí mà trả cho họ hàng tháng. Nhiều giáo viên mới ra trường đành chấp nhận được giảng dạy cho đỡ quên kiến thức, kỹ năng sư phạm. Thậm chí, tôi được biết có người cuối cùng chỉ nhận được 100 nghìn đồng” – ông Uyên chia sẻ.

Mạnh tay trong việc ký hợp đồng với giáo viên phải kể đến quận Hồng Bàng, đơn vị có thành tích giáo dục dẫn đầu của thành phố Hải Phòng. Tính đến năm học 2009 – 2010, quận đã ký 217 lao động hợp đồng.

“Huyện và nhiều trường không dám ký hợp đồng, vì lấy đâu kinh phí mà trả cho họ hàng tháng. Nhiều giáo viên mới ra trường đành chấp nhận được giảng dạy cho đỡ quên kiến thức, kỹ năng sư phạm. Thậm chí, tôi được biết có người cuối cùng chỉ nhận được 100 nghìn đồng" -Trưởng phòng Giáo dục huyện Tiên Lãng nói.

Tuy nhiên, quận mới hỗ trợ ký hỗ trợ lương từ nguồn ngân sách tính bậc 1 theo trình độ chuyên môn đào tạo với 93 người, trong đó có 47 giáo viên mầm non.

Như vậy, tổng số lương và bảo hiểm hàng năm quận phải chi trả là trên 2,6 tỷ đồng.

Còn lại 124 trường hợp lao động hợp đồng các trường phải tự cân đối tiền lương từ nguồn thu học phí với mức lương bình quân từ 800 nghìn đồng đến hơn 1 triệu/tháng (bao gồm cả BHXH và BHYT).

Song, đến tháng 9/2010, quận Hồng Bàng đã có 20 giáo viên xin nghỉ việc, chuyển đi nơi khác, hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng.

Điển hình là Trường Mầm non 1 được coi là trường điểm của thành phố Hải Phòng.

Thế nhưng, chỉ trong 3 tháng nghỉ hè năm 2010, có tới 7 giáo viên mầm non nghỉ việc, trong đó có những giáo viên hợp đồng 10 năm và từng đạt nhiều giải dạy giỏi cấp thành phố.

Lý giải về nguyên nhân bỏ dạy, các giáo viên này đều chung lý do “chính đáng” là không thể “sống” được bằng mức lương hiện tại.

Không giấu được sự lo lắng, bà Nguyễn Thị Hồng Thúy, Phó chủ tịch UBND quận Hồng Bàng chia sẻ:

“Đây là một hiện tượng đáng báo động. Hiện tại, chúng tôi gặp không ít khó khăn khi không đủ giáo viên mầm non đứng lớp”.

Liên quan tới công tác tuyển dụng giáo viên, quận Lê Chân áp dụng theo các hình thức xét tuyển.

Theo đó, ngoài các thang điểm chung theo quy định, mỗi năm giảng dạy, giáo viên hợp đồng sẽ được cộng thêm 5 điểm, và đây là “tiêu chí” để làm cơ sở xét tuyển. Do vậy, số lượng giáo viên hợp đồng ngày càng tăng. Vì nếu không hợp đồng thì cơ hội để vào một suất biên chế với những giáo viên này là đều “không tưởng”.

Rõ ràng, những bất cập trong việc tuyển dụng giáo viên hợp đồng đang như một căn bệnh “trầm kha” của ngành giáo duc bấy lâu nay.

Nó cảnh báo một điều, nếu không có “liều thuốc’ sớm đặc trị sẽ dẫn đến những hiệu ứng xấu trong lĩnh vực được coi “nghề cao quý”.

Theo Bảo vệ pháp luật

NGƯT Hàn Liên Hải nói về lương giáo viên

Đăng lại từ http://vtc.vn

(VTCNews) - Làm sao để giáo viên sống được bằng lương của mình không phải là vấn đề mới nhưng đang là vấn đề nóng. Để có thêm một góc nhìn về vấn đề này chúng tôi có cuộc trao đổi với nhà giáo ưu tú Hàn Liên Hải nguyên Trưởng phòng giáo dục phổ thông Sở GD&ĐT Hà Nội.

Tin liên quan

» Nhiều giáo viên chuyển sang nghề da giày, may mặc » Giáo viên sống bằng lương của mình thế nào?

- Thưa nhà giáo ưu tú Hàn Liên Hải lâu nay nhiều giáo viên phàn nàn về chuyện lương quá thấp. Vậy quan điểm của ông về vấn đề này thế nào?

Theo tôi giáo viên không nên kêu quá nhiều, bởi nhìn vào mức lương chung hiện nay mà nhà nước chi trả  thì giáo viên vẫn thuộc vào nhóm cao. Tuy nhiên tôi khẳng định rằng không phải chỉ giáo viên mà tất cả những người làm công ăn lương nhà nước trả lương không ai  sống nổi được bằng lương của mình cả mà phải làm thêm. 

Bây giờ chúng ta cứ  bảo giáo viên lương thấp nhưng phải xác định ai thấp, trường nào thấp, nơi nào thấp. Nếu cứ lúc nào kêu ca  là thấp như vậy thì có lẽ rồi mãi mãi lương giáo viên vẫn thấp, dù nhà nước có tăng bao nhiêu lần hệ số lương.

NGƯT Hàn Liên Hải, nguyên Trưởng phòng giáo dục phổ thông sở GD&ĐT Hà Nội.

 - Ở nước ta có một số nơi dùng phuơng pháp đánh giá giờ dạy của giáo viên để trả lương. Ông thấy việc làm đó thế nào?
Đây là một cách mới ở nước ta nhưng không mới với nhiều nước trên thế giới. Theo tôi cách thức trả lương này là một phương pháp tiên tiến, đánh giá đúng năng lực dạy của giáo viên. Tuy nhiên ở nước ta có lẽ chưa thể triển khai rộng đuợc vì hiện nay nước ta còn nhiều điều kiện chưa cho phép như cơ chế, điều kiện cơ sở hạ tầng… 
- Vậy ông có cho rằng tăng lương sẽ giúp giải quyết tận gốc những những tiêu cực trong ngành giáo dục mà lâu nay không ít người "đổ thừa" cho là do lương thấp như nạn phong bì, chạy trường, dạy thêm học thêm?

Chúng ta thừa nhận rằng việc dạy thêm, học thêm là nhằm rèn luyện cho học sinh hiểu chắc chắn hơn những nội dung kiến thức. Tuy nhiên trong thực tế ở nhiều nơi dạy thêm trở nên biến tướng dưới nhiều hình thức tinh vi.  Theo tôi việc tăng lương sẽ không thể ngăn chặn tận gốc tình trạng dạy thêm học thêm, bởi vì khi giáo viên đi dạy thêm xem như một nghề để kiếm tiền thì có tăng bao nhiêu lần hệ số lương giáo viên nữa thì tình trạng dạy thêm, học thêm vẫn còn. Cái chỗ khó ở đây phải  thay đổi chương trình học ở bậc học để không còn phải học thêm nữa. Mặt khác nếu giáo viên xem việc dạy thêm là công việc nghiêm túc chứ không phải là phương thức kiếm tiền thì đó mới là hiệu quả. 
- Vậy theo ông để giải quyết những khó khăn cho giáo viên thì cần phải làm gì?

Tôi nghĩ rằng để giải quyết vấn đề thì chúng ta nên có điều tra đánh giá đúng một cách chính xác lương giáo viên. Lương giáo viên  nào thấp, ở chỗ nào thấp từ đó chúng ta xem vì sao lại thấp, khi đó chúng mới đưa ra những giải pháp cụ thể. Bên cạnh việc điều chỉnh lương cho giáo viên thì còn phải có giải tổng hợp khác như đáp ứng nhu cầu ăn ở cho giáo viên mới ra trường, bình ổn giá cả các hàng hóa khác tác động đến đời sống gíáo viên nói riêng và xã hội nói chung. Tôi cũng muốn nhấn mạnh một lần nữa giáo viên chúng ta không nên kêu ca quá nhiều, bởi khi đất nước còn nghèo thì lương thấp là chuyện đương nhiên.

- Xin cảm ơn ông!

Trần Tuấn (Thực hiện)

Đừng hỏi vì sao lưng em còng

Đăng lại từ dân trí

(Dân trí) - Thông tin một học sinh 9 tuổi ở huyện Hóc Môn, TPHCM bị gãy xương vai đo đeo cặp sách quá nặng làm nhiều người “sốc”. Sức khỏe của các em học sinh có thể bị ảnh hưởng khi mà hàng ngày đến lớp các em phải mang trên vai chiếc cặp quá nặng.

Dưới đây là chùm ảnh những em học sinh ở TPHCM đến trường với những chiếc cặp nặng nề: 

 

Nhiều em hàng ngày phải đeo trên vai chiếc cặp sách chiếm đến 1/6 trọng lượng cơ thể. Thành ra rất khó thấy em học sinh nào có thể bước đi thẳng.   

 

 

Gồng mình xách cặp.

 

Thử nhấc chiếc cặp của mình lên, Ngọc Ánh, học sinh lớp 4C Trường Tiểu học Bế Văn Đàn, TPHCM cho biết em nhấc không nổi. “Nặng lắm, về nhà là đau vai đau lưng”, cô bé cho biết như vậy nhưng nói thêm là mình cũng quen rồi.

 

Trong khi đó, mỗi khi chờ bố mẹ đến đón, Hiếu Hiền - bạn cùng lớp với Ngọc Ánh - lại đặt chiếc cặp lên thành tường trường học vì đeo trên vai em rất đau. Hiền nói: “Giá như đi học mà em không phải mang chiếc cặp quá bự thế này thì hay biết mấy”. 

 

Còn Thiên Bảo, học sinh lớp 3B phải dựa người vào cổng trường để giữ chiếc cặp được thăng bằng trong khi chờ bố đến đón.

 

Đến ông cũng phải “oằn lưng” khi đeo cặp thay cho cháu.

 

Số lượng sách vở mỗi ngày các em phải đưa đến lớp rồi lại xách về nhà thật khủng khiếp. Không chỉ nặng vai, phải chăng các em đang bị “nhồi nhét” quá nhiều kiến thức?

 

Ngả người theo cặp. 

 

Cặp nào cũng nặng.

 

Những lúc vui chơi, các em cũng “cõng” hàng kg trên vai.

 

Nhẹ nhõm khi trút được “gánh nặng” khỏi vai.

Hoài Nam